Каложская царква – гонар яе жыхароў і сапраўдны сімвал Гародні. Каложскі парк - улюбёнае месца адпачынку многіх пакаленняў гараджан, а кожны гарадзенец лічыць сваім абавязкам паказаць Свята-Барыса-Глебскую (Каложскую) царкву гасцям горада. А вось ведаюць пра яе, на жаль, няшмат. Большасць навуковых артыкулаў і манаграфій, прысвечаных Каложскаму храму, напісаныя сухой і нуднай мовай, цяжказразумелай абсалютнай большасці чытачоў, акрамя, зразумела, гісторыкаў і архітэктараў. Ёсць, канешне, і артыкулы, напісаныя жывой мовай, але гістарычных фактаў ім, відавочна, не хапае... А колькі міфаў стварылася цягам стагоддзяў!

 

Таму акрамя вышэйзгаданых матэрыялаў гэты раздзел будзе змяшчаць цыкл невялічкіх гістарычных аповедаў пра Каложскі храм (і не толькі), напісаных простай мовай, якія распавядуць гарадзенцам і гасцям Гародні шмат цікавага і незвычайнага пра гэтую гарадзенскую святыню.

Гістарычныя аповеды. Аповед сёмы. Чаму Свята-Барыса-Глебская царква завецца Каложскай

Шматлікім гарадзенцам Свята-Барыса-Глебскі храм вядомы як «Каложскі», «Калажанскі» або проста «Каложа». Наш храм – адзін з нямногіх у горадзе, які мае другую назву, якая настолькі прыжылася да царквы, што сёння гэты тапонім нават папулярней асноўнай назвы, і вельмі часта людзі так і кажуць: «Пайду ў Каложу» альбо «Пакажы гасцям нашага горада Каложу». Тапонім даў назву аднайменнай вуліцы горада і парку, які папулярны сярод гараджан. Але не многія ведаюць, што ж азначае гэтая назва, якая сыходзіць каранямі ў глыбокую старажытнасць. Сёння чытачы пазнаёмяцца з асноўнымі версіямі паходжання тапоніма «Каложскі».

Падрабязней...

Пра першыя дні Вялікай вайны

Стагоддзе назад, 28 ліпеня 1914 года пачалася Першая сусветная вайна. Гэта вайна не мела сабе роўных па ліку ўцягнутых у яе дзяржаў, маштабе баявых дзеянняў, колькасці загінулых і параненых. У жорны Вялікай вайны, як тады яе называлі сучаснікі, трапілі мільёны чалавечых лёсаў.

Горад Гродна быў у ліку населеных пунктаў, якія маглі б прыняць на сябе першы ўдар кайзераўскіх войскаў у выпадку іх наступлення. Аднак гэтаму не наканавана было здарыцца ў 1914-м.

Падрабязней...

Гістарычныя аповеды. Аповед шосты. Галоўная святыня Каложскага храма

Абраз Божае Маці КаложскіАбраз Божае Маці КаложскіУ Свята-Барыса-Глебскім храме са старажытных часоў захоўвалася цудатворная ікона Божай Маці. На працягу стагоддзяў ад абраза, які моцна шанаваўся мясцовымі жыхарамі, адбывалася мноства ацаленняў. Аднак у гады Першай Сусветнай вайны цудатворны абраз Каложскай Божай Маці (альбо Калажанскай, як яе таксама называлі ў пачатку XX стагоддзя) знік і яго месцазнаходжанне па сённяшні дзень невядома. Сёння мы паспрабуем даведацца пра гісторыю з’яўлення і шанавання абраза.

Падрабязней...

Гістарычныя аповеды. Аповед пяты. Каложскі манастыр. Час выпрабаванняў

Карта Гародні 1706 года (фрагмент з Каложскім манастыром)Карта Гародні 1706 года (фрагмент з Каложскім манастыром)Уважлівы чытач памятае, што апошні аповед закончыўся спрэчкай паміж праваслаўнымі і грэка-каталікамі, каму павінен належаць манастыр. І, як ведаеце, канчаткова  манастыр застаўся за апошнімі. Але гісторыя не заканчваецца на гэтым. Лёс падрыхтаваў шмат выпрабаванняў манастыру, і сёння мы працягнем нашу гістрычную вандроўку.

У 1630-я гады манастыр набыў «две уволоки земли в Бакштах» (верагодна, сёння гэта аграгарадок у Шчучынскім раёне). Архімандрыт Каложскага манастыра аднавіў там царкву, і ,як сведчыць І. Кульчынскі, па прадстаўленні мітрапаліта ён атрымаў ад яго міласці караля Уладзіслава IV прывілей, згодна якому «Бакштанская церковь … придана была навсегда монастырю».

Падрабязней...

Аповед 4. Каложскі манастыр. Пачатак

Дарагія наведвальнікі сайта kalozha.by! Замест абяцаных двух тыдняў новага гістарычнага аповеду прыйшлося чакаць амаль два месяцы – жыццё ўнесла свае карэктывы ў нашыя планы. Аднак сёння мы рады прадставіць вам новы аповед.

Уявіце, што ўся гісторыя манастыра пры Каложскім храме запісана ў старажытным рукапісным манускрыпце. На яго старонках згадваюцца сумныя і радасныя падзеі, перасякаюцца лёсы многіх людзей. Але гэтая кніга пакрылася тоўстым слоем пылу - вось ужо амаль сто гадоў , як у ёй не з'яўляюцца новыя запісы – у 1915 годзе Свята-Барыса-Глебскі мужчынскі манастыр спыніў сваё існаванне. А за сваю шматвяковую гісторыю манастыру ёсць што распавесці людзям, якія не абыякавыя да гісторыі сваёй Айчыны. «Хто ж і калі зноў пагартае пажоўклыя старонкі манастырскага летапісу, так даўно адданага забыццю?» – магчыма, здзівіцца чытач. А гэтай асобай будзе той, хто ... цяпер чытае гэтыя радкі. Што ж, дакранемся да гісторыі?

Падрабязней...

Гістарычныя аповеды. Аповед трэці. Акваманіл – таямніца стагоддзяў

Каложскі акваманілКаложскі акваманілБеларуская зямля знаходзіцца на скрыжаванні дзвюх вялікіх цывілізацый: Усходу і Захаду. Цягам стагоддзяў народная культура  ўбірала ў сябе шмат добрых дасягненняў абодвух бакоў, якія змешваліся, гарманічна дапаўнялі адзін аднаго і толькі ўзбагачалі духоўны скарб народа.

Падрабязней...

Гістарычная вандроўка да Каложы

Гродзенскі інтэрнэт-рэсурс “Твой стыль” прапануе чытачам на сваіх старонках рэтраспектыўныя вандроўкі па цікавых месцах старога Гродна. У чарговым выпуску серыі рэдакцыя зрабіла гістарычны шпацыр з Замкавай гары да нашай Каложы – “духоўнага цэнтра нашага горада”.

 

Спачатку глянем на Каложу позіркам праз усё ХХ стагоддзе...

Падрабязней...

Гістарычныя аповеды. Аповед другі. Гарадзенская архітэктурная школа

Крыжова-купальны стыль Каложскай царквыКрыжова-купальны стыль Каложскай царквыГарадзенскія цэрквы XII стагоддзя, пабудаваныя пад кіраўніцтвам таленавітага дойліда Пятра Міланега, маюць шэраг цікавых асаблівасцяў. Шмат іх сустракаецца па-асобку ў іншых месцах, але разам – нідзе болей ва ўсім славянскім свеце. Гэта ставіць пабудовы гарадзенскай архітэктурнай школы на адну ступень з найцікавейшымі прыкладамі іншых славянскіх (і не толькі) архітэктурных школ гэтага перыяду. Але ж якія характэрныя рысы гарадзенскіх храмаў даюць выснову сцвярджаць пра існаванне самабытнай гарадзенскай школы дойлідства? Менавіта пра гэта і пойдзе гаворка ў сённяшнім аповедзе.

Гарадзенская архітэктурная  школа склалася ў другой палове XII ст. і ахапіла Горадзен, Ваўкавыск і Навагрудак. Інтэнсіўнае мураванае будаўніцтва ў адзначаны перыяд сведчыць пра заможнасць гараджан і дазваляе казаць пра Горадзен як пра значны эканамічны цэнтр рэгіёна. Але іх унутраная блізкасць і невялікая колькасць паказвае на тое, што будаўніцтва каменных помнікаў у Гарадзенскім княстве доўжылася не больш за два дзесяцігоддзі.

Падрабязней...

Расклад богаслужэнняў

Мінулы месяц Красавік 2017 Наступны месяц
Пн Ат Ср Чц Пт Сб Нд
week 13 1 2
week 14 3 4 5 6 7 8 9
week 15 10 11 12 13 14 15 16
week 16 17 18 19 20 21 22 23
week 17 24 25 26 27 28 29 30
Увайсці

Аўтарызацыя

Імя карыстальніка *
Пароль *
Запомніць мяне

Падпіска на вершы Л.Геніюш

Каложа 360°

Навіны Гродзенскай епархіі

Уваход

Д/ф "Каложа" (2007 г.)