Каложская царква – гонар яе жыхароў і сапраўдны сімвал Гародні. Каложскі парк - улюбёнае месца адпачынку многіх пакаленняў гараджан, а кожны гарадзенец лічыць сваім абавязкам паказаць Свята-Барыса-Глебскую (Каложскую) царкву гасцям горада. А вось ведаюць пра яе, на жаль, няшмат. Большасць навуковых артыкулаў і манаграфій, прысвечаных Каложскаму храму, напісаныя сухой і нуднай мовай, цяжказразумелай абсалютнай большасці чытачоў, акрамя, зразумела, гісторыкаў і архітэктараў. Ёсць, канешне, і артыкулы, напісаныя жывой мовай, але гістарычных фактаў ім, відавочна, не хапае... А колькі міфаў стварылася цягам стагоддзяў!

 

Таму акрамя вышэйзгаданых матэрыялаў гэты раздзел будзе змяшчаць цыкл невялічкіх гістарычных аповедаў пра Каложскі храм (і не толькі), напісаных простай мовай, якія распавядуць гарадзенцам і гасцям Гародні шмат цікавага і незвычайнага пра гэтую гарадзенскую святыню.

Гістарычныя аповеды. Аповед сёмы. Чаму Свята-Барыса-Глебская царква завецца Каложскай

Шматлікім гарадзенцам Свята-Барыса-Глебскі храм вядомы як «Каложскі», «Калажанскі» або проста «Каложа». Наш храм – адзін з нямногіх у горадзе, які мае другую назву, якая настолькі прыжылася да царквы, што сёння гэты тапонім нават папулярней асноўнай назвы, і вельмі часта людзі так і кажуць: «Пайду ў Каложу» альбо «Пакажы гасцям нашага горада Каложу». Тапонім даў назву аднайменнай вуліцы горада і парку, які папулярны сярод гараджан. Але не многія ведаюць, што ж азначае гэтая назва, якая сыходзіць каранямі ў глыбокую старажытнасць. Сёння чытачы пазнаёмяцца з асноўнымі версіямі паходжання тапоніма «Каложскі».

Падрабязней...

Пра першыя дні Вялікай вайны

Стагоддзе назад, 28 ліпеня 1914 года пачалася Першая сусветная вайна. Гэта вайна не мела сабе роўных па ліку ўцягнутых у яе дзяржаў, маштабе баявых дзеянняў, колькасці загінулых і параненых. У жорны Вялікай вайны, як тады яе называлі сучаснікі, трапілі мільёны чалавечых лёсаў.

Горад Гродна быў у ліку населеных пунктаў, якія маглі б прыняць на сябе першы ўдар кайзераўскіх войскаў у выпадку іх наступлення. Аднак гэтаму не наканавана было здарыцца ў 1914-м.

Падрабязней...

Гістарычныя аповеды. Аповед шосты. Галоўная святыня Каложскага храма

Абраз Божае Маці КаложскіАбраз Божае Маці КаложскіУ Свята-Барыса-Глебскім храме са старажытных часоў захоўвалася цудатворная ікона Божай Маці. На працягу стагоддзяў ад абраза, які моцна шанаваўся мясцовымі жыхарамі, адбывалася мноства ацаленняў. Аднак у гады Першай Сусветнай вайны цудатворны абраз Каложскай Божай Маці (альбо Калажанскай, як яе таксама называлі ў пачатку XX стагоддзя) знік і яго месцазнаходжанне па сённяшні дзень невядома. Сёння мы паспрабуем даведацца пра гісторыю з’яўлення і шанавання абраза.

Падрабязней...

Гістарычныя аповеды. Аповед пяты. Каложскі манастыр. Час выпрабаванняў

Карта Гародні 1706 года (фрагмент з Каложскім манастыром)Карта Гародні 1706 года (фрагмент з Каложскім манастыром)Уважлівы чытач памятае, што апошні аповед закончыўся спрэчкай паміж праваслаўнымі і грэка-каталікамі, каму павінен належаць манастыр. І, як ведаеце, канчаткова  манастыр застаўся за апошнімі. Але гісторыя не заканчваецца на гэтым. Лёс падрыхтаваў шмат выпрабаванняў манастыру, і сёння мы працягнем нашу гістрычную вандроўку.

У 1630-я гады манастыр набыў «две уволоки земли в Бакштах» (верагодна, сёння гэта аграгарадок у Шчучынскім раёне). Архімандрыт Каложскага манастыра аднавіў там царкву, і ,як сведчыць І. Кульчынскі, па прадстаўленні мітрапаліта ён атрымаў ад яго міласці караля Уладзіслава IV прывілей, згодна якому «Бакштанская церковь … придана была навсегда монастырю».

Падрабязней...

Аповед 4. Каложскі манастыр. Пачатак

Дарагія наведвальнікі сайта kalozha.by! Замест абяцаных двух тыдняў новага гістарычнага аповеду прыйшлося чакаць амаль два месяцы – жыццё ўнесла свае карэктывы ў нашыя планы. Аднак сёння мы рады прадставіць вам новы аповед.

Уявіце, што ўся гісторыя манастыра пры Каложскім храме запісана ў старажытным рукапісным манускрыпце. На яго старонках згадваюцца сумныя і радасныя падзеі, перасякаюцца лёсы многіх людзей. Але гэтая кніга пакрылася тоўстым слоем пылу - вось ужо амаль сто гадоў , як у ёй не з'яўляюцца новыя запісы – у 1915 годзе Свята-Барыса-Глебскі мужчынскі манастыр спыніў сваё існаванне. А за сваю шматвяковую гісторыю манастыру ёсць што распавесці людзям, якія не абыякавыя да гісторыі сваёй Айчыны. «Хто ж і калі зноў пагартае пажоўклыя старонкі манастырскага летапісу, так даўно адданага забыццю?» – магчыма, здзівіцца чытач. А гэтай асобай будзе той, хто ... цяпер чытае гэтыя радкі. Што ж, дакранемся да гісторыі?

Падрабязней...

Гістарычныя аповеды. Аповед трэці. Акваманіл – таямніца стагоддзяў

Каложскі акваманілКаложскі акваманілБеларуская зямля знаходзіцца на скрыжаванні дзвюх вялікіх цывілізацый: Усходу і Захаду. Цягам стагоддзяў народная культура  ўбірала ў сябе шмат добрых дасягненняў абодвух бакоў, якія змешваліся, гарманічна дапаўнялі адзін аднаго і толькі ўзбагачалі духоўны скарб народа.

Падрабязней...

Гістарычная вандроўка да Каложы

Гродзенскі інтэрнэт-рэсурс “Твой стыль” прапануе чытачам на сваіх старонках рэтраспектыўныя вандроўкі па цікавых месцах старога Гродна. У чарговым выпуску серыі рэдакцыя зрабіла гістарычны шпацыр з Замкавай гары да нашай Каложы – “духоўнага цэнтра нашага горада”.

 

Спачатку глянем на Каложу позіркам праз усё ХХ стагоддзе...

Падрабязней...

Гістарычныя аповеды. Аповед другі. Гарадзенская архітэктурная школа

Крыжова-купальны стыль Каложскай царквыКрыжова-купальны стыль Каложскай царквыГарадзенскія цэрквы XII стагоддзя, пабудаваныя пад кіраўніцтвам таленавітага дойліда Пятра Міланега, маюць шэраг цікавых асаблівасцяў. Шмат іх сустракаецца па-асобку ў іншых месцах, але разам – нідзе болей ва ўсім славянскім свеце. Гэта ставіць пабудовы гарадзенскай архітэктурнай школы на адну ступень з найцікавейшымі прыкладамі іншых славянскіх (і не толькі) архітэктурных школ гэтага перыяду. Але ж якія характэрныя рысы гарадзенскіх храмаў даюць выснову сцвярджаць пра існаванне самабытнай гарадзенскай школы дойлідства? Менавіта пра гэта і пойдзе гаворка ў сённяшнім аповедзе.

Гарадзенская архітэктурная  школа склалася ў другой палове XII ст. і ахапіла Горадзен, Ваўкавыск і Навагрудак. Інтэнсіўнае мураванае будаўніцтва ў адзначаны перыяд сведчыць пра заможнасць гараджан і дазваляе казаць пра Горадзен як пра значны эканамічны цэнтр рэгіёна. Але іх унутраная блізкасць і невялікая колькасць паказвае на тое, што будаўніцтва каменных помнікаў у Гарадзенскім княстве доўжылася не больш за два дзесяцігоддзі.

Падрабязней...

Расклад богаслужэнняў

Увайсці

Аўтарызацыя

Імя карыстальніка *
Пароль *
Запомніць мяне

Падпіска на вершы Л.Геніюш

Каложа 360°

Навіны Гродзенскай епархіі

Уваход

Д/ф "Каложа" (2007 г.)